In wijkcentrum de Salamander in Culemborg staan de deuren wagenwijd open. Mensen lopen in en uit, drinken koffie, er is taalles en het inlooppunt van Samen erop vooruit is geopend. Bij het inlooppunt in Culemborg staan de vrijwilligers van ElkWelzijn, samen met de Formulierenbrigade en SchuldHulpMaatje klaar voor de mensen die dat nodig hebben.
Berna is wijkcoach bij ElkWelzijn in Culemborg: “Mijn rol is om mensen met elkaar te verbinden en hen te ondersteunen. Ik ben er voor de inwoners, zoek naar kansen en koppel mensen aan elkaar.”
Berna komt uit de wereld van het projectmanagement, waar veel geld in kan omgaan, maar daar voelde zij zich op een gegeven moment niet meer thuis. “Voor mij is de essentie van het leven om mensen echt te zien. Ongeacht waar je vandaan komt, zijn we allemaal met dezelfde dingen bezig.” Met een trotse glimlach op haar gezicht benadrukt ze dat het echte werk wordt gedaan door de vrijwilligers. In haar rol bij ElkWelzijn ziet ze zowel de mooie als de rauwe kant van de samenleving. Dit alles zorgt ervoor dat zij zich nu veel meer thuis voelt in Culemborg.
Geldpraat café
Het inlooppunt van Samen erop vooruit begon als het Geldpraat café, een bewonersinitiatief van een studente en haar moeder, ondersteund door ElkWelzijn. Berna leg uit: “Armoede is een ingewikkeld probleem, waarbij schaamte, wantrouwen tegenover de overheid en onwetendheid over regelingen een grote rol spelen. Veel mensen proberen met te weinig geld zelf de eindjes aan elkaar te knopen, in plaats van hulp te vragen.”
Berna en de vrijwilligers zijn continu bezig met de vraag hoe ze meer mensen naar het spreekuur kunnen trekken en hen kunnen helpen de schaamte te overwinnen. De potjes-check staat nu centraal, waarbij ze op een laagdrempelige manier samen met de mensen kijken voor welke regelingen ze in aanmerking komen.
Tussen wal en schip
Berna vertelt over een weduwe met een klein inkomen, die recent naar Culemborg is verhuisd. “Zij is chronisch ziek en heeft een traplift nodig, maar in Culemborg komt ze daar helaas niet meer voor in aanmerking. Om de traplift te bekostigen heeft ze bij haar familie een lening moeten afsluiten, maar ze weet niet of ze die kan terugbetalen. Ondertussen is haar wasmachine kapotgegaan, stapelen de zorgkosten zich op, en vanwege medische redenen heeft ze ook een droger nodig.” Bij het inlooppunt hebben ze samen de potjes-check gedaan. “Ze gaan nu onderzoeken of de jaarlijkse onderhoudskosten voor de traplift via een WMO-vergoeding gedekt kunnen worden. Er zijn veel mensen die tussen wal en schip vallen. Een kleine tegenslag kan er al voor zorgen dat deze kwetsbare groep in de schulden raakt.”
Vrijwilligers
Bij ElkWelzijn zijn meer dan honderd vrijwilligers actief, die ondersteund worden door middel van workshops, leuke uitstapjes en overlegmomenten waarin ze hun ervaringen kunnen delen. “Laatst kwam er iemand naar het inloopspreekuur die, naast haar financiële vraag, vertelde dat er sprake is van huiselijk geweld. In zo’n geval schakelen we direct het sociale team in.” Naar aanleiding van deze situatie krijgen de vrijwilligers een workshop over huiselijk geweld, zodat ze weten hoe ze in zulke situaties moeten handelen en kunnen doorverwijzen. “Vaak blijkt dat achter een financiële vraag een heleboel vragen en problemen schuilgaan, die niet los van elkaar gezien kunnen worden.
Een paar tientjes
Berna deelt ook het verhaal van een jongere die voor een paar tientjes kleding op afbetaling had gekocht. Hij werd ziek en verloor zijn baantje, waardoor hij de kleding niet kon afbetalen. Dit leidde tot een opeenstapeling van schulden, met incassobureaus die hem meerdere keren benaderden. “Je raakt volledig de kluts kwijt”, vertelt Berna. ”Het is bijna onmogelijk om het overzicht te behouden met al die verschillende incassobureaus en brieven. Thuis kreeg hij niet het goede voorbeeld. Het ging jarenlang goed, maar door een klein bedrag belandde hij toch in de schulden.”
“Het doel van de overheidsregelingen en voorzieningen is om mensen te helpen, maar ze zijn vaak niet afgestemd op de mens”, vertelt Berna. “Er zijn zoveel schrijnende situaties van mensen die niet binnen de regels van de overheid passen en daardoor tussen wal en schip raken,” legt Berna uit. “Onze vrijwilligers zien de mens en nemen de tijd om echt naar hen te luisteren, om hen te zien. Daar zetten wij ons voor in. Elke situatie is en blijft vaak maatwerk.”